Takıntı, yanlış olduğunu bildiğimiz halde kafamızdan atamadığımız, mantık ve muhakeme ile uzaklaştırılamayan, arzu edilmeyen saplantı halindeki fikirlerdir.
Aklımıza bir düşünce veya hayal gelir, oturur, bir türlü kalkmaz oradan. Ne yaparsak yapalım, oradadır o düşünce veya hayal. Kafa bozuk plak gibi takılır kalır aynı yerde.
Frenkler takıntıya, OBSESYON derler. ‘Saplantı’ kelimesiyle de Türkçe’ye çevrilebilir. Net bir tarif yaparsak, obsesyon veya saplantı veya takıntı:
1. İstenmeden gelen,
2. Sıkıntı verici,
3. Tekrarlayıcı ve sürekli
düşünce, dürtü veya hayallerdir.
Yaygın obsesyon belirtileri:
· Pislik veya mikrop bulaşmasından korkma
· Başkasına zarar vermekten korkma
· Hata yapmaktan korkma
· Rezil olmaktan veya sosyal açıdan kabul edilemez bir şekilde davranmaktan korkma
· Şeytanca veya günahkar düşünmekten korkma
· Düzen, simetri, kusursuzluk ihtiyacı
· Aşırı kuşku ve sürekli güvence ihtiyacı
Yaygın kompülsiyon belirtileri:
· Tekrar tekrar yıkanma, duş alma veya ellerini yıkama
· El sıkışmayı veya kapı tokmağına dokunmayı reddetme
· Kilit, ocak gibi şeyleri sürekli kontrol etme
· Rutin işleri yaparken içinden veya yüksek sesle sürekli sayı sayma
· Sürekli bir şeyleri belli bir biçimde düzenleme
· Belirli bir sıraya göre yemek yeme
· Genellikle rahatsız edici olan, akıldan çıkmayan ve uykuyu bölen kelimelere, görüntülere veya düşüncelere takılıp kalma
· Belirli kelimeleri, cümleleri veya duaları tekrarlama
· İşleri belirli bir sayıda yapma ihtiyacı
· Değeri olmayan şeyleri toplama veya biriktirme
Obsesif-kompülsif bozukluğa neden olur.
Araştırmalar biyolojik ve çevresel faktörlerin OKB ile ilişkili olabileceğini göstermiştir.
OKB (Obsesif Kompülsif Bozukluk) teşhisi nasıl konur?
OKB için laboratuvar testi yapılmaz. Uzman, ritüellere ayırdığı zaman da dahil olmak üzere, hastanın belirtilerini değerlendirerek teşhisini koyar.
OKB (Obsesif Kompülsif Bozukluk) nasıl tedavi edilir?
OKB kendi kendine geçmez, bu yüzden tedavi edilmesi önemlidir. En iyi tedavi yöntemi, tecrübeli uzmanla yapılacak psikoterapidir.
Psikoterapinin hedefi, obsesif-kompülsif bozukluğu olanların ritüellerini gerçekleştirmeden korkularıyla yüz yüze gelmelerini ve anksiyetenin azaltılmasını sağlamaktır. Bu terapi ile, obsesif-kompülsif bozukluğu olanlarda sıkça görülen abartılmış veya felaketler içeren düşünceleri azaltmaya da odaklanılır.
